Pytanie „jakie uprawnienia trenera personalnego są potrzebne” ma krótką odpowiedź: żadne, których wymagałoby prawo. Wymagania stawiają pracodawcy, nie przepisy. Dokumenty, które krążą po rynku, istnieją naprawdę. Żaden z nich nie jest jednak uprawnieniem państwowym. Niżej bierzemy je po kolei – co zniesiono, kto wystawia to, co dostajesz dziś, i czyje wymagania faktycznie musisz spełnić. Całą drogę do zawodu opisujemy w tekście jak zostać trenerem personalnym.
Spis treści
- Państwowe uprawnienia zniknęły w 2010 i 2013 roku
- Legitymacja instruktora to dziś dokument prywatnej szkoły
- Art. 41 ustawy o sporcie dotyczy współzawodnictwa, nie siłowni
- Certyfikaty prywatnych szkół i pułapka „honorowany w UE"
- Certyfikat ZSK: dobrowolny i ważny 3 lata
- Status prawny dokument po dokumencie
- Co faktycznie sprawdza pracodawca
- Powiązane teksty
Państwowe uprawnienia zniknęły w 2010 i 2013 roku
Instruktor rekreacji ruchowej przestał być zawodem regulowanym 16 października 2010 roku, wraz z wejściem w życie ustawy z 25 czerwca 2010 o sporcie (Dz.U. 2010 poz. 857). Ministerstwo Sportu ujmuje to wprost: „nie istnieją przepisy dotyczące zasad, warunków i trybu uzyskiwania uprawnień instruktora rekreacji ruchowej”.
Drugi krok nastąpił 23 sierpnia 2013 roku. Ustawa z 13 czerwca 2013 (Dz.U. 2013 poz. 829) zderegulowała instruktora i trenera sportu. Zniosła tytuły zawodowe, zlikwidowała stopnie (instruktor, trener klasy II, I i mistrzowskiej), obniżyła wymóg wykształcenia z wyższego na średnie, a weryfikację przekazała związkom sportowym. Od tych dat żaden urząd nie nadaje ani nie odbiera uprawnień trenerskich w rekreacji.
Legitymacja instruktora to dziś dokument prywatnej szkoły
Legitymacje wciąż są w obiegu i wciąż wyglądają urzędowo. Rzecz w tym, że tytuł instruktora rekreacji ruchowej nie istnieje od 16 października 2010 roku, więc nie ma organu, który mógłby go nadać. Legitymacja podpisana przez szkołę kursową to dokument tej szkoły, potwierdzenie ukończenia jej programu, a nie wpis do jakiegokolwiek rejestru publicznego.
Art. 41 ustawy o sporcie dotyczy współzawodnictwa, nie siłowni
To najczęstszy błąd w całym temacie. Art. 41 ustawy o sporcie obejmuje wyłącznie „związek sportowy oraz klub sportowy uczestniczący we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy”. Siłownia i klub fitness działają w obszarze rekreacji, a nie współzawodnictwa związkowego. Nawet minimalne wymogi z tego przepisu (ukończone 18 lat, wykształcenie średnie, niekaralność) nie mają zastosowania z mocy prawa do pracy trenera personalnego w komercyjnym klubie.
Certyfikaty prywatnych szkół i pułapka „honorowany w UE”
Certyfikat kursu potwierdza, że przeszedłeś program konkretnego organizatora. Jego wartość jest rynkowa i zależy od rozpoznawalności wystawcy, nie od przepisów. Sformułowanie „certyfikat honorowany w całej Unii Europejskiej” nic tu nie zmienia. To dokument prywatnej szkoły wydany po angielsku. Skoro zawód nie jest regulowany, dyrektywa o uznawaniu kwalifikacji zawodowych go nie obejmuje. Ostrożnie też z hasłami o wyłączności. Jedna ze szkół deklaruje, że jest „jedyną instytucją z uprawnieniami EQF 4″ – takich podmiotów jest co najmniej trzy. Kryteria wyboru zebraliśmy w poradniku jak wybrać kurs trenera personalnego.
Zawód nie jest regulowany, więc dobrowolna jest też rejestracja w REPs Polska, czyli w Rejestrze Profesjonalnych Szkół i Instruktorów Fitness (KRS 536146, organizacja non-profit, członek ICREPs). Kosztuje 50 zł składki rocznie i wymaga 20 punktów CPD w roku. Poziom Personal Trainer odpowiada tam EQF 4 (120 godzin).
Certyfikat ZSK: dobrowolny i ważny 3 lata
Jedyny z tych dokumentów, który trafił do publicznego systemu kwalifikacji, to certyfikat kwalifikacji rynkowej „Prowadzenie procesu treningu personalnego”. Kwalifikację włączyło do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji obwieszczenie Ministra Sportu z 17 stycznia 2020 (M.P. 2020 poz. 141). Ten sam dokument przypisuje jej 4 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji. Jeśli szkoła podaje poziom 5, sprawdź obwieszczenie – to ono jest źródłem.
Dwie rzeczy odróżniają ZSK od reszty. Certyfikat jest ważny 3 lata, a przedłużenie wymaga udokumentowanej aktywności i przynajmniej jednego szkolenia. Wydają go instytucje certyfikujące, których jest co najmniej trzy, a za walidację się płaci – Fit-Academy podaje 599 zł, Global Sport Academy Wrocław 850 zł. Certyfikat pozostaje dobrowolny, bo nie ma przepisu, który by go wymagał.
Status prawny dokument po dokumencie
| Dokument | Status prawny |
|---|---|
| Państwowe uprawnienia instruktora rekreacji ruchowej | Nie istnieją od 16.10.2010 (Dz.U. 2010 poz. 857) |
| Tytuł instruktora i trenera sportu, stopnie klasy II, I, mistrzowskiej | Zniesione 23.08.2013 (Dz.U. 2013 poz. 829) |
| Legitymacja instruktora wydana dziś | Dokument prywatnej szkoły, brak organu nadającego tytuł |
| Certyfikat ukończenia kursu komercyjnego | Dokument prywatny, bez umocowania w przepisach |
| Certyfikat ZSK „Prowadzenie procesu treningu personalnego” | Kwalifikacja rynkowa, 4 PRK, M.P. 2020 poz. 141, dobrowolna, ważna 3 lata |
| Wpis do REPs Polska (EQF 4, 120 h) | Dobrowolny rejestr organizacji non-profit (KRS 536146), składka 50 zł rocznie, 20 punktów CPD |
| Świadectwo studiów podyplomowych AWF i legitymacja uczelni | Dokument uczelni, nie uprawnienie państwowe |
| Wymogi z art. 41 ustawy o sporcie | Dotyczą związków sportowych i klubów uczestniczących we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy, nie klubów fitness |
| Polisa OC trenera | Dobrowolna, brak podstawy prawnej do obowiązku |
Co faktycznie sprawdza pracodawca
Skoro prawo nie stawia wymagań, stawia je druga strona. Ministerstwo Sportu zamyka to jednym zdaniem: „Decyzja o zatrudnieniu takiej osoby należy wyłącznie do pracodawcy”. Wymagania klubu są więc warunkiem umownym, a nie prawnym, i każdy obiekt ustala je sam. Nie ma jednego standardu dokumentu, który klub musiałby uznać.
W praktyce wiarygodność dokumentu sprawdza się u jego wystawcy. Certyfikat ZSK ma datę ważności, więc klub może sprawdzić, czy jest aktualny. Certyfikat kursu potwierdza tylko tyle, że dana szkoła przeprowadziła szkolenie. Polisa OC pozostaje dobrowolna, bo nie ma przepisu, który nakładałby taki obowiązek – zawód nie jest regulowany. Jeśli klub jej oczekuje, robi to na zasadzie warunku umowy, tak samo jak przy certyfikatach. Osobno liczymy, ile zarabia trener personalny.
Redakcja Szkoła Fitness